دکتر مریم ساعی
جراح عمومی | فوق تخصص کلورکتال
سرطان روده (سرطان کولورکتال): علائم، تشخیص و روشهای درمان
سرطان روده یا سرطان کولورکتال یکی از شایعترین سرطانهای دستگاه گوارش است که در روده بزرگ (کولون) یا رکتوم ایجاد میشود. تشخیص زودهنگام این بیماری نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان و افزایش شانس بهبودی بیمار دارد. امروزه با پیشرفت روشهای تشخیصی و جراحیهای تخصصی کولورکتال، امکان درمان بسیاری از بیماران در مراحل مختلف بیماری فراهم شده است.
سرطان روده چیست؟
سرطان روده معمولاً از رشد غیرطبیعی سلولهای پوشش داخلی روده آغاز میشود. در بسیاری از موارد، این سرطان ابتدا به صورت پولیپهای خوشخیم ایجاد شده و در صورت عدم تشخیص و درمان، به مرور زمان به تومور بدخیم تبدیل میشود.
علائم سرطان روده
علائم سرطان روده میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد، اما شایعترین نشانهها عبارتاند از:
وجود خون در مدفوع
تغییر در عادات دفع
اسهال یا یبوست طولانیمدت
احساس تخلیه ناقص روده
درد یا گرفتگی شکم
کاهش وزن بدون دلیل مشخص
کمخونی ناشی از فقر آهن
ضعف و خستگی مداوم
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق ضروری است.
عوامل خطر ابتلا به سرطان روده
برخی عوامل میتوانند احتمال ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش دهند:
سابقه خانوادگی سرطان روده
سن بالای 50 سال
بیماریهای التهابی روده
رژیم غذایی پرچرب و کمفیبر
مصرف دخانیات
چاقی و کمتحرکی
مصرف زیاد گوشتهای فرآوریشده
تشخیص سرطان روده
تشخیص زودهنگام مهمترین عامل در درمان موفق سرطان روده است. روشهای تشخیصی شامل موارد زیر هستند:
کولونوسکوپی
نمونهبرداری (بیوپسی)
آزمایش خون
سیتی اسکن
امآرآی
پت اسکن
کولونوسکوپی همچنان مهمترین روش برای تشخیص زودهنگام پولیپها و سرطان روده محسوب میشود.
مراحل سرطان روده
سرطان روده بر اساس میزان گسترش بیماری به چند مرحله تقسیم میشود:
مرحله 1: محدود به دیواره روده
مرحله 2: گسترش به لایههای عمقیتر
مرحله 3: درگیری غدد لنفاوی
مرحله 4: انتشار به سایر اندامها مانند کبد یا ریه
انتخاب روش درمان به مرحله بیماری، وضعیت عمومی بیمار و محل تومور بستگی دارد.
درمان سرطان روده
درمان سرطان روده میتواند شامل یک یا چند روش زیر باشد:
جراحی سرطان روده
جراحی مهمترین روش درمان بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال است. در این روش بخش درگیر روده به همراه بافتهای اطراف و غدد لنفاوی مرتبط برداشته میشود.
شیمیدرمانی
در برخی بیماران، شیمیدرمانی قبل یا بعد از جراحی برای کاهش احتمال عود بیماری انجام میشود.
رادیوتراپی
رادیوتراپی بیشتر در درمان سرطان رکتوم کاربرد دارد و ممکن است قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور استفاده شود.
آیا سرطان روده قابل درمان است؟
در صورت تشخیص بیماری در مراحل اولیه، شانس درمان کامل بسیار بالا است. به همین دلیل انجام غربالگریهای منظم و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم اهمیت زیادی دارد.
پیشگیری از سرطان روده
برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده توصیه میشود:
مصرف میوه و سبزیجات افزایش یابد.
فعالیت بدنی منظم انجام شود.
وزن بدن کنترل شود.
مصرف دخانیات و الکل محدود شود.
کولونوسکوپی غربالگری در سنین توصیهشده انجام شود.