دکتر مریم ساعی
جراح عمومی | فوق تخصص کلورکتال
کولونوسکوپی چیست؟ و چه زمانی باید انجام شود؟
کولونوسکوپی یکی از دقیقترین روشهای بررسی روده بزرگ و بخش انتهایی دستگاه گوارش است. در این روش پزشک با استفاده از یک لوله انعطافپذیر مجهز به دوربین، داخل روده را مشاهده کرده و در صورت نیاز نمونهبرداری یا برداشتن پولیپ را انجام میدهد.
امروزه کولونوسکوپی نقش بسیار مهمی در تشخیص زودهنگام بیماریهای روده و پیشگیری از سرطان کولورکتال دارد.
کولونوسکوپی چه بیماریهایی را تشخیص میدهد؟
این روش میتواند در تشخیص بسیاری از بیماریهای گوارشی مؤثر باشد، از جمله:
- پولیپ روده
- سرطان کولون
- سرطان رکتوم
- بیماری کرون
- کولیت اولسراتیو
- خونریزیهای گوارشی
- التهاب روده
- تنگی روده
به گفته دکتر مریم ساعی، جراح عمومی و جراح کولورکتال، تشخیص زودهنگام ضایعات رودهای میتواند شانس درمان موفق را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
چه افرادی باید کولونوسکوپی انجام دهند؟
انجام کولونوسکوپی در شرایط زیر توصیه میشود:
وجود خون در مدفوع
مشاهده خون در مدفوع یکی از مهمترین دلایل مراجعه برای بررسی روده است.
تغییر در عادات دفع
اسهال یا یبوست طولانیمدت میتواند نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
سابقه خانوادگی سرطان روده
افرادی که بستگان درجه یک مبتلا به سرطان کولورکتال دارند، در معرض خطر بیشتری قرار میگیرند.
کمخونی بدون علت مشخص
در برخی موارد خونریزیهای مخفی روده باعث کمخونی میشود.
آمادگی قبل از کولونوسکوپی
برای مشاهده دقیق مخاط روده، لازم است روده کاملاً تخلیه شود.
معمولاً پزشک موارد زیر را توصیه میکند:
- رژیم غذایی خاص قبل از آزمایش
- مصرف داروهای پاکسازی روده
- ناشتا بودن در زمان تعیینشده
- اطلاع دادن درباره داروهای مصرفی
آیا کولونوسکوپی درد دارد؟
بیشتر بیماران هنگام انجام کولونوسکوپی تحت آرامبخشی قرار میگیرند و درد قابل توجهی احساس نمیکنند. ممکن است پس از پایان بررسی، نفخ یا ناراحتی خفیفی وجود داشته باشد که معمولاً موقتی است.
آیا کولونوسکوپی میتواند از سرطان روده جلوگیری کند؟
بله.
یکی از مهمترین مزایای کولونوسکوپی امکان شناسایی و برداشتن پولیپهای پیشسرطانی است. با حذف این ضایعات قبل از تبدیل شدن به سرطان، میتوان از بسیاری از موارد سرطان روده پیشگیری کرد.
عوارض کولونوسکوپی
کولونوسکوپی یک روش ایمن محسوب میشود و عوارض جدی آن نادر است. با این حال مانند هر اقدام پزشکی ممکن است عوارض محدودی وجود داشته باشد که پزشک قبل از انجام بررسی توضیح خواهد داد.
سوالات متداول
بهترین سن برای انجام کولونوسکوپی چیست؟
برای بسیاری از افراد غربالگری از 45 سالگی توصیه میشود، اما در افراد پرخطر ممکن است زودتر انجام شود.
هر چند سال یک بار باید کولونوسکوپی انجام شود؟
بسته به نتیجه بررسی و شرایط فرد، فاصله زمانی متفاوت خواهد بود.
آیا کولونوسکوپی سرطان روده را تشخیص میدهد؟
بله، کولونوسکوپی یکی از دقیقترین روشهای تشخیص سرطان کولورکتال است.
آیا بعد از کولونوسکوپی میتوان به فعالیت روزمره برگشت؟
در اغلب موارد بله، اما در روز انجام کولونوسکوپی بهتر است استراحت کافی داشته باشید.